NOMES PARA UN CLUB

"Os comelibros"
"Amigos da lectura"
"Palabras"
"Lectores sen fronteiras"
"Co libro á tumba"
"Books to power"
"Lerias"
"O obradoiro das letras de Firmin"
"Andaina literaria"
"O cofre do tesouro"
"Coristranca"
"Merlín"
"O recuncho de Tobías"
"Lendo no galiñeiro"
"Valdeláncara"
"Lectour@s"
"A Cova das Palabras"
"DeManenMan"
"Marole"
"Lecturas leirantes"
"Alborada"
"Bibliodoce"
"Devoralibros"
"A nora dos libros"
"Mareia"
"Ortegalendo"
"Vaidelibros"
... e varios centros máis

MÁIS REFLEXIÓNS

"O café das tres que trae a profe e os doces dos rapaces son xa unha tradición na sobremesa dos luns no IES. Algún pregunta: "É certo que tomades café nas reunións do Club? E aínda me podo apuntar?" Un día pretendín cancelar a reunión da seguinte semana porque moitos dos rapaces ían de excursión; case cae o ceo. Unha rapaza exclamaba: "Se ísto é o mellor da semana!"

Algún compañeiro dime: "Total, os que len, xa len!" Si, é certo, pero ísto é bo para eles: síntense importantes, incluso envexados por algún compañeiro. Tamén vexo como uns chaman polos outros e hai días que aparece unha cara nova: "É amiga miña, vén ver que facemos." "Vale, pois que quede!"

Nunca pensara que Cien años de soledad ía levantar tantas paixóns. Un alumno xa leu catro libros de García Márquez; varios din que é o mellor que leron nunca. Resulta inexpresable o ambiente que Macondo creou na biblioteca...

Que máis dá! O caso é que formar parte dun club de lectura é unha experiencia indescríptible e nós sentímonos orgullosos del. Un dos nosos membros inventou un sáudo e despedida que empregamos moito: "UN LIBRAZO!!!"

LECTURAS PARA A REFLEXIÓN

Así o conta o club de lectura "Ao pé da letra"

"Participamos en tertulias literarias convocadas polo concello de Ourense. Para preparar a tertulia lemos o libro Zara y el librero de Bagdad, de Fernando Marías e fixemos reunións de posta en común. Falamos de temas relaiconados como as guerras, a Guerra Civil española, a guerra de Irak, o amor en todas as súas facetas (fraternal, de parella, filial, o amor desinteresado cara aos descoñecidos...),etc. Vimos documentais onde se comparaba a traxedia dos campos de exterminio nazis coa do conflito entre Israel e Palestina,... Tamén contamos no centro coa intervención dun xornalista da TVE, Ramón Pazos, que nos amosou imaxes e falou da súa experiencia nun país en guerra."

UNHA ACTIVIDADE DA BIBLIOTECA

Uns escriben...

"O club de lectura é unha actividade da biblioteca escolar. Unha das estanterías da biblioteca está reservada dende o curso pasado para a promoción do club entre o alumnado."

Outros...

"As reunións do club de lectura teñen lugar na biblioteca, co obxectivo de facer visible a actividade e, tamén, a relación entre a lectura e a biblioteca."

"A biblioteca é o lugar natural do club de lectura. Os participantes no club teñen un papel protagonista na biblioteca escolar."

"Co club imos ocupando outros lugares, incluso fóra da centro, pero de vez en cando volvemos a reunirnos na biblioteca, para non esquecer que ese é un espazo fundamental para a lectura, alí están os nosos libros, as películas que proxectamos, as músicas que escoitamos e de aí parten as búsquedas que facemos arredor das historias que lemos."

CONSULTAS DE AMOR nun club

"Entre o Día do Libro e o Día das Letras Galegas celebrouse no instituto o Mes das Letras. Unha das actividades que se levou a cabo estivo protagonizada polo club de lectura. Os membros do club fixeron de menciñeiros e curandeiras nunha xornada na que entregaron aos seus compañeiros receitas de amor en forma de poemas. Apostados na planta baixa do centro durante o recreo foron entregando os poemas clasificados segundo diferentes "doenzas": poemas para dicir "quérote"; para dicir "adeus"; poemas de paixón e amor tolo e poemas sobre o concepto do amor."

Porque a literatura tamén sirve para iso, para curar e dicir o que nos custa explicar doutra maneira.

CRÓNICA DUN ENCONTRO

"Dunha maneira moi humilde explicounos a importancia que teñen para esta autora os lectores e a forma que temos nós de interpretar as ideas que ela intenta plasmar nas súas novelas. Animou a todos aqueles aos que lles guste escribir ou realizar algunha outra actividade artística e cultural, a perseguir os nosos soños e loitar polo que queremos. Que a dedicación e o esforzo é o que fixo que ela puidese acadar tanto éxito, que non foi cousa de sorte, que ela non é un xenio senón unha persoa moi traballadora que pasou horas e horas sobre o papel tentando redactar as ideas que afloraban na súa imaxinación. Tras falarnos de algúns dos encontros que tivo con outros lectores e das perspectivas que eles tiñan sobre o seu traballo chegou a hora das preguntas. Foi formidable a forma en que respondía ás preguntas dunha maneira sincera que me pareceu, persoalmente, admirable. Confiounos que o seguinte libro que está a escribir pretende facelo en 1ª persoa (o que para ela supón un reto que pretende superar) tras redactar xa en 3ª e 2ª persoa."

¿Quen será? ¿Quen non será?

NOVELA NEGRA

Dunha memoria...

"A primeira lectura foi Ollos de agua, de Domingo Villar, obra que gustou moito e fixo que resultara moi acertada a elección, xa que fomentou o desexo de ler, en especial, novela negra.

Para comentar esta obra fixemos unha presentación sobre o xénero, analizando a súa historia, parándonos especialemnte nos autores máis importantes e nos seus famosos detectives.

Os consagrados: Dashiell Hammett, Raymond Chandler, Agatha Cristie ou Patricia Highsmith.

Os de maior éxito: Donna Leon, Henning Mankell, Petros Márkaris ou españois como Manuel Vázquez Montalbán ou Lorenzo Silva.

Os recentísimos: Stieg Larsson coa súa exitosa triloxía Milennium.

Os comentarios sobre libros e películas que foron xurdindo nas sesións que lle dedicamos foron interesantísimas e algúns membros do club solicitáronnos máis información. Xa se sabe, unha lectura conduce a outra."

ÉXITOS E FRACASOS

Cóntannos:

"Imos comezar co que consideramos os nosos logros. O club de lectura é xa unha actividade consolidade no noso centro. O equipo de traballo é estable e as actividades prográmanse de xeito sistemático ao inicio de curso. Como dicía un compañeiro, ás veces os resultados dunha tarefa non son cuantificables no senso de que non se poden expresar matematicamente con números concretos, pero hai indicios que nos fan ver que imos polo bo camiño, como oír aos rapaces falar entre eles das lecturas compartidas, ver co libro na man a curiosos e curiosas que se achegan á biblioteca para saber como funciona iso do club, profes que se interesan polo que se está a ler e demandan os libros para levar ás súas casas ... todo iso son bos sinais."

RECOÑECEMENTO

Atopamos na memoria dun club:

"Esta memoria non pode deixar de recoller e agradecer o apoio que desde bibliotecas escolares se fai a estes proxectos. Non só pola axuda económica senón pola información e formación recibida. Acudín por primeira vez á xornada de formación que me sorprendiu gratamente polo deseño da actividade, a variedade e a calidade de ponentes e proxectos así como a magnífica organización. O mesmo que un gran club de lectura, foi un momento para compartir o pracer dunha actividade que en principio non podería ser máis solitaria, a lectura."

MÁIS ANOTACIÓNS

Despois de valorar a sesión de formación dos coordinadores e coordinadoras dos Clubs de Lectura, apúntase "(...) moi enriquecedor resultou o intercambio de experiencias coa xente doutros clubs. Consideramos moi axeitado dividirnos por zonas, xa que isto permite coñecernos mellor de cara a actuacións conxuntas. Observamos que estas colaboracións están a ter un grande éxito polo que nos propoñemos intentar poñernos en contacto para o curso que vén con algún club amigo para achegarnos as nosas experiencias lectoras."

Ou...

"Entre os resultados positivos obtidos figuran os seguintes:

*Contribución á socialización do alumnado posto que compartían as súas opinións e gustos, aproximándose de maneira respectuosa ás dos outros.

*Fomento e consolidación do hábito lector. Algún dos alumnos chegou a manifestar despois de ler algún dos libros propostos que fora a primeira vez que se achegara á lectura por "pracer" e non por "obrigación".

*Maduración lectora, xa que adquiriron ou melloraron os seus criterios de selección persoais.

*Valoración da lectura como unha actividade axeitada para o tempo de lecer.

*Familiarización do alumnado cos blogues culturais.

*Difusión da percepción da biblioteca como un centro de animación cultural."

ANOTACIÓNS

A modo de pequenas notas, podemos recoller...

"Un feito destacable foi que algunhas das nais das alumnas do club tamén leron os mesmos libros por recomendación das súas fillas."

"Outra das actividades que realizamos coas integrantes do club é facerlles fotografías con libros, ou ben cos que lemos ou con calquera outro que lles guste, e logo as expoñemos na biblioteca; deste xeito facemos propaganda das lecturas e do propio club."

"É interesante relacionar literatura e cine, non só films literaris de textos literarios senón tamén películas que suxiran lecturas como "Conociendo a Jane Austen", "Truman capote" que invitaría a ler A sangre fría ou "Descubriendo a Forrester", que faría o mesmo con O vixía no centeo. Animar asimesmo, relacionándoo co teatro e con asistencia a espectáculos... relacionados cos libros."

LUGARES DE ENCONTRO

"O club de lectura "As estantigas" realiza un encontro literario cos escritores Miranda e Docampo na Torre de San Paio de Narla.

Un grupo de 12 alumnos e alumnas de 2º e 3º de ESO celebraron unha xuntanza cos dous coñecidos escritores ao redor da lareira do museo co fin de recrear, coa maior autenticidade posible, o ambiente no que os nosos antepasados transmitían a literatura oral galega. Esta tradición constitúe a fonte de inspiración dos libros previamente lidos pola rapazada, Pel de lobo e Cando petan na porta pola noite, obras de recoñecido prestixio literario e gañadoras de diversos premios.

O obxectivo desta actividade é fomentar a lectura como fonte de pracer e como vía de coñecemento de diversos saberes. O traballo realizado polo alumnado e a xenerosidade dos escritores permiten disfrutar das letras máis alá do ámbito estritamente académico e favorecen o contacto directo entre o creador e o lector, o que aporta unha visión máis completa e fecunda do feito literario. Preténdese, con este tipo de actividades, converter a lectura nun instrumento de socialización, voluntario e gozoso, e facer dos libros un obxectivo de lecer.

Os encargados do museo prenden a lareira e á carón do lume recrean o ambiente no que se contaban hai tempo as historias e os sucedidos.

Ademais de visitar o museo, o alumnado bombardeou aos escritores con suxerentes preguntas, e ¡todos encantados!"

DIFERENTES "MOTIVOS" PARA CLUB DE LECTURA

No club "A cova Céltica" adoptaron unha serie de "espazos - motivo" para a lectura:

Espazo Umbral, Eu veño aquí a falar do meu libro aproveitando a visita dun creador ou creadora.

Espazo Julio Anguita. Programa, programa, programa con programación de cine.

Espazo Lugrís Freire " a ponte" con análise a conciencia das obras e representación teatral.

Espazo Ánxel Fole, "Contos á lus do candil" falando de mulleres e da súa literatura.

Espazo Truman Capite "Outras voces, outros ámbitos" onde un lector alleo ao centro fala dunha obra.

Espazo Cortázar "Alguien que anda por ahí", no que presentan libros relacionados con temas como a represión, a república, a ditadura...

E outros como ...

Espazo Manuel Antonio "Follas sen data dun diario de a bordo"

Espazo Salinas "La voz a ti debida"...

ENCONTROS CON "LECTORES"

Ademais de encontros con creadores e creadoras (autores/as, ilustradores/as, tradutoras/es...) algúns clubs tamén organizan encontros con lectores e lectoras de profesións diversas (un médico, profesorado doutros centros, bibliotecarios, pais e nais de alumnado... ) para comentar con eles o libro, pois consideran que é moi importante para a rapazada que persoas alleas ao centro e con diferentes actividades profesionais lles falen de libros.

LECTURAS PARA INMIGRANTES

"Un grupo composto polo alumnado de castelán para inmigrantes que, aínda que nun principio non formaban parte do club de lectura do centro, amosaron o seu desexo de poder ler aquel libro que tanto estaba a gustar entre os internos e do que todo o mundo falaba -O señor Ibrahim e as flores do Corán-. E, dado o éxito que tivo entre este grupo, decidimos adquirir libros de contos africanos -o continente de procedenca da maioría deles- (La mujer en los cuentos y leyendas africanos de Na Milton, Cuentos del norte de África de autoría colectiva, Cuentos del Marruecos español de El Hassane Arabi e Mis cuentos africanos de Nelson Mandela) para que puidesen continuar coa lectura continuada de textos literarios accesibles para eles e que ademais espertasen o seu interese."

Os clubs, tamén, fan festa coas familias

Así nolo contan:

"Realizouse unha festa cos pais do alumnado do club de lectura, case a final de curso, na praia fluvial e en colaboración con outro club de lectura.

Tratamos de que fose unha xornada distendida e de convivencia entre uns e outros, pero sen esquecer o carácter literario que tivera a actividade ao longo do ano e introducindo outras mostras outras mostras da nosa cultura.

Acompañounos un grupo musical, nun intento máis de valorizar as nosas raíces e o noso patrimonio.

Os rapaces e rapazas estaban felices ao final do día e as familias aínda máis. De feito todos propoñían que a actividade tiña que continuar en cursos sucesivos e que había que ofertala a todo o grupo ou incluso a todo o centro."

MÁIS CINE E LITERATURA nos clubs de lectura

No club de lectura Bibliarousa fixemos o curso pasado varias sesións co título De Cine, Amor e Poesía. Escollemos varias escenas de películas para tratar o tema do amor. Paralelamente comentamos diferentes poemas. Para máis información, mira as entradas no blog http://bibliarousa.blogspot.com/ cos títulos "De Cine, Amor e Poesía I, II, III"

No ciclo de Ciencia ficción, tamén escollemos algunha escena de Farenheit 451 e a curtametraxe As cousas de Kulechov para ilustrar algunhas lecturas. Busca as entradas "Ciencia ficción I, II, III"

CINECLUB LECTOR

RECOLLEMOS DUNHA MEMORIA...

“O visionado de adaptacións cinematográficas dalgún dos títulos propostos como lectura e doutras películas, curtametraxes ou documentais relacionados cos libros foi outra das actividades que o clube desenvolveu arredor da lectura con certa regularidade.
Despois de ver unha curta, Laila, quixemos poñer por escrito no papel, nunha escrita colectiva e automática mediante a técnica do cadáver exquisito, as sensacións que nos impregnara mentres nos adentrábamos no Sahara da súa man."

O desenvolvemento dun CLUB

"Lemos (...), vimos unha película, falamos e escoitamos. Non hai moito máis, tampouco menos. O clima que se foi creando ao longo das reunións é testemuña dunha evolución que nos permitiu abandonar a timideza dos primeiros momentos cara unha atmosfera máis espontánea, máis libre, que foi transformándose precisamente na delicada mecánica de falar e escoitar, de falar e sentirse escoitadas.

O encontro cun autor abriunos novas posibilidades. Tamén o interese polo cine nos levou a pensar nun cine club. A pasión que o alumnado amosou pola creación de textos fixo que nos plantexaramos un obradoiro de creación literaria...

A experiencia deste ano, como calquera actividade humana, proxéctase cara ao futuro. Do noso pasado, o que interesa realmente son as reflexións que tiramos e que orientan os novos proxectos. Dentro das dinámicas dos centros de ensino, os clubs de lectura son, sen dúbida, unha extraordinaria aportación."

XEITOS de facer PUBLICIDADE

Recollemos:

"A coordinadora do club tivo a oportunidade de asistir a unha das reunións de titores ede ESO e bacharelato que organiza xefatura de estudos e alí dar a coñecer as experiencias do club, para que todos os titores e titoras puidesen transmitir a información e o convite ao seu alumnado.

Enviáronse ás familias do novo alumnado unha carta de presentación da biblioteca asinada pola dirección do centro á que se adxuntaba un tríptico con información do club de lectura.

Ao resto do profesorado déixouselle a información nas súas correspondentes casillas.

Colocáronse carteis nos lugares máis destacados do centro e, ademais, presentouse un power point na entrada principal do instituto xunto con outra publicidade da biblioteca."

A ESTRUTURA de funcionamento dun dos clubs

Dísenos:

Mantivemos a mesma estrutura que utilizamos no curso anterior, para o desenvolvemento dos nosos encontros:

* Unha primeira sesión de presentación do libro e do autor/a. nesta acostumabamos levar algunha reseña crítica sobre a obra ou o autor/a, ou unha pequena entrevista. En ocasións tamén aproveitamos para consultar a súa páxina web. Foi frecuente que lles deramos tamén algunhas pautas sobre a lectura (localización, dificultade...), e instruci´´ons para realizar algunhas anotacións que considerabamos interesantes (citas, descricións, comentarios, dúbidas, cousas que lles gustaban ou que non...). Con este fin todos os membros contaban cun "Caderno de Bitácora", no que recollían todas as súas inquedanzas no proceso de lectura. Nel podían relatar as súas experiencias lectoras, os libros lidos, copiar anacos, apuntar dúbidas ou preguntas, pegar fotos...

* A seguinte sesión era de seguimento, na que se daba un intercambio de opinións e impresións. Cada un comentaba os aspectos que lle resultaban máis interesantes e a súa visión ou interpretación sobre a lectura.

* Por último na sesión final presentabamos as conclusións e levabamos a cabo algunha actividade máis lúdica relacionada coas lecturas. Actividades como proxección de películas baseadas nas novelas ou cunha temática similar (vinculación entre cine e literatura, comparación das distintas visións e versións...), saídas a librarías , bibliotecas públicas, itinerarios literarios, creacións escritas en torno ás lecturas, suxerencias de lectura para os compañeiros e compañeiras, anuncios por palabras recomendando libros,...

Entre os OBXECTIVOS dun club

Cítanse...

*Formar lectores e lectoras que disfruten coa lectura e a incorporen ao seu tempo de lecer.

* Contribuír á paulatina capacitación do alumnado nas competencias básicas (competencia en comunicación lingüística, cultural, artística, tratamento da información e competencia para aprender a aparender)

*Achegar orientación ao alumnado relacionada coas lecturas e a procura de información.

*Colaborar coa proposta de lecturas escollidas a crear unha conciencia crítica e fomentar valores como a igualdade de xénero, o respecto, a tolerancia, a solidariedade e a defensa do medio ambiente.

* Favorecer a comunicaicón e a convicencia entre os integrantes do club, dándolles a oportunidade de compartir ideas, emocións, experiencias...

OUTRAS actividades do Club

Hai veces nas que os membros do club forman parte do xurado de concursos literarios convocados no centro
Noutras ocasións as reseñas literarias realizadas polos membros do club son enlazadas nos blogues das editoriais como se nos conta no da biblioteca do IES de Porto do Son.

CLUB DE LECTURA E BIBLIOTECA ESCOLAR

Así de simple se recolle nunha memoria...

"O lugar de reunión para o "Club de lectura" foi sempre a biblioteca. É lugar de encontro coa palabra e espazo para a lectura en todo tipo de soportes e intercambio de experiencias lectoras.

(...) Coincidimos todos en indicar que a lectura converteuse nun medio de coñecemento, de pracer e de relación cos demais."

OS CLUBS DINAMIZAN

Ademais de facelo creando ambientes lectores nos centros, mostrándose -simplemente- como unha realidade, dando exemplo da práctica dun ocio cultural… ás veces convérsense nun motor auxiliar que dinamiza a biblioteca no centro e plasma o proxecto lector moito máis alá do propio documento.
Así é, neste caso, onde crean unha biblioteca dos libros preferidos da comunidade educativa a través dunha biblioteca recreada con lectores/as, títulos e autoras/es.